على محمدى
413
شرح اصول استنباط ( فارسى )
حجيت اينها و . . . ه : اين اخبار خودشان را حجت كرده و بعد بتوسط آنها بقيه نيز حجت شوند . امّا احتمال اول و دوّم كه قطعا نيست به عقيدهء مستشكل و امّا احتمال سوم مستلزم دور است چون هركدام بر ديگرى متوقف بوده و برمىگردند به توقف الشيئى على نفسه و آن هم مستلزم تقديم الشيئى على نفسه است و آن هم مستلزم تناقض است و آن هم محال بديهى است و امّا احتمال چهارم مستلزم تسلسل است و هو محال و باطل و امّا احتمال پنجم هم ملاك دور را دارد چون توقف الشيئى على نفسه است و هو محال ضمن اينكه چيزى كه خود فاقد حجيت است چگونه مىتواند به خود حجيت دهد پس از هر راهى كه وارد شويم استدلال به اين روايات براى حجيت خبر واحد ناتمام است . جناب مصنف جواب مىدهند به اينكه از آنجا كه اصحاب و علماء شيعه در باب تعادل و تراجيح تسالم و اتفاقنظر دارند بر عمل به اين اخبار اين اتفاقنظر قرينه شده و سبب وثوق و اطمينان كامل به اين اخبار مىگردد و در نتيجه اين احاديث محفوف به قرائن اطمينانيه گرديده و ارزشمند مىشود و بتوسط آنها مىتوان حجيت خبرهاى واحد مجرّد را اثبات نمود . و امّا دو روايت بعدى كه از سه روايت قبلى اعم بوده و شامل خبر و فتوى مىشوند : الف : شخصى بنام عبد العزيز بن مهدى به محضر امام عرض مىكند : يا بن رسول اللّه ( ص ) گاهى در مسائل شرعى نياز پيدا مىكنم و نمىتوانم همهوقت شما را ملاقات نموده به محضرتان برسم و از حضورتان مطلبم را بپرسم امّا دسترسى به